تبلیغات
کانون فرهنگی وهنری مسجدقائم آل محمد(عج) - جایگاه عفت و پوشش از منظر قرآن(سخنرانی خانم علیزاده)
جدیدترین مطالب

جایگاه عفت و پوشش از منظر قرآن(سخنرانی خانم علیزاده)




گر تو میخواهی مسلمان زیستن         نیست ممکن جزء به قرآن زیستن

                                                                   اقبال لاهوری






خانم علیزاده امروز برای دومین بار به محفل قرآنی ما تشریف آوردن وبا سخنانشان ما را مورد عنایت قرار دادند.

متن سخنرانی خانم علیزاده استاد دانشگاه آزاد اسلامی تنکابن :

معانی دو واژه عفاف وحجاب:

دو واژه‌ی «حجاب» و «عفت» در اصل معنای منع و امتناع مشترک‎اند.

تفاوتی که بین منع و بازداری حجاب و عفت است، تفاوت بین ظاهر و باطن است؛ یعنی منع و بازداری در حجاب مربوط به ظاهر است، ولی منع و بازداری در عفت، مربوط به باطن و درون است؛ چون عفت یک حالت درونی است، ولی با توجه به این که تأثیر ظاهر بر باطن و تأثیر باطن بر ظاهر، یکی از ویژگی‌های عمومی انسان است؛ بنابراین، بین حجاب و پوشش ظاهری و عفت و بازداری باطنی انسان، تأثیر و تأثّر متقابل است؛ بدین ترتیب که هرچه حجاب و پوشش ظاهری بیش‌تر و بهتر باشد، این نوع حجاب در تقویت و پرورش روحیه‌ی باطنی و درونی عفت، تأثیر بیش‌تری دارد؛ و بالعکس هر چه عفت درونی و باطنی بیش‌تر باشد باعث حجاب و پوشش ظاهری بیش‌تر و بهتر در مواجهه با نامحرم می‎گردد.


خداوند در قرآن کریم برخی از عوامل را در ترویج عفت و پوشش موثر میداند ،اگر مورد توجه قرار نگیرد ،پرداختن به مسئله پوشش امری نا مفهوم خواهد بود.

بر اساس مفسران از جمله :آیت الله مکارم شیرازی « سوره نور» را سوره عفت نامگذاری کرد.

چرا؟

چون خداوند در این سوره مسائل بسیار مهمی را مانند«عفت عمومی ، سلامت جامعه،رهائی محیط خانواده ازآلودگی اخلاقی،که از طریق آموزش فکری -فرهنگی-اخلاقی-عاطفی صورت می گیرد» اشاره میکند.


     



خداوند در آیه 27 سوره نور با یک لطافت خاصی به مسئله« حفظ عفت و استمرار بخشی آن» در نظام خانواده و جامعه اشاره می کند:

یَأَیهَُّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تَدْخُلُواْ بُیُوتًا غَیرَْ بُیُوتِکُمْ حَتىَ تَسْتَأْنِسُواْ وَ تُسَلِّمُواْ عَلىَ أَهْلِهَا ذَالِکُمْ خَیرٌْ لَّکُمْ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ.

« ای اهل ایمان ،هیچ گاه، بدون اجازه وارد خانه های مردم نشوید ،و اگر هم وارد شدید،سلام وتحیت بفرستید،اگر اینکار استمرار ببخشید به نفع شما است.


    

آیه 57 و58 سوره نور دلالت «آموزش عفت» برای کلیه اعضای یک خانواده:پدر - مادر- فرزندان نسبت به یکدیگر:


 (آیه 57)- و اگر فكر مى‏كنید ممكن است دشمنان نیرومند لجوج در این راه سنگ بیندازند و مانع تحقق وعده الهى شوند، چنین امرى امكان‏پذیر نیست، چرا كه قدرت آنها در برابر قدرت خدا ناچیز است، بنا بر این «گمان مبر كه افراد كافر مى‏توانند از چنگال مجازات الهى در پهنه زمین فرار كنند» (لا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ كَفَرُوا مُعْجِزِینَ فِی الْأَرْضِ).

نه تنها در این دنیا از مجازات خدا مصون نیستند «بلكه در آخرت «جایگاهشان آتش است و چه بد جایگاهى است» (وَ مَأْواهُمُ النَّارُ وَ لَبِئْسَ الْمَصِیرُ).

                        برگزیده تفسیر نمونه، ج‏3، ص: 311

 (آیه 58)- آداب ورود به جایگاه خصوصى پدر و مادر: از آنجا كه مهمترین مسأله‏اى كه در این سوره، تعقیب شده مسأله عفت عمومى است در اینجا نیز به یكى از امورى كه با این مسأله ارتباط دارد پرداخته و خصوصیات آن را تشریح مى‏كند.

نخست مى‏گوید: «اى كسانى كه ایمان آورده‏اید! باید مملوك‏هاى شما (بردگانتان) و همچنین كودكانتان كه به حد بلوغ نرسیده‏اند در سه وقت از شما اجازه بگیرند» (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِیَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِینَ مَلَكَتْ أَیْمانُكُمْ وَ الَّذِینَ لَمْ یَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلاثَ مَرَّاتٍ).

 «قبل از نماز صبح و نیم روز هنگامى كه لباسهاى (معمولى) خود را بیرون مى‏آورید، و بعد از نماز عشا» (مِنْ قَبْلِ صَلاةِ الْفَجْرِ وَ حِینَ تَضَعُونَ ثِیابَكُمْ مِنَ الظَّهِیرَةِ وَ مِنْ بَعْدِ صَلاةِ الْعِشاءِ).

این سه وقت «سه وقت خصوصى براى شماست» (ثَلاثُ عَوْراتٍ لَكُمْ).

بدیهى است این دستور متوجه اولیاى اطفال است كه آنها را وادار به انجام این برنامه كنند، چرا كه آنها هنوز به حد بلوغ نرسیده‏اند تا مشمول تكالیف الهى باشند.

ضمنا اطلاق آیه، هم شامل كودكان پسر و هم كودكان دختر مى‏شود.

در پایان آیه مى‏فرماید: «گناهى بر شما و بر آنان نیست (كه بدون اذن وارد شوند) و بر گرد یكدیگر بگردید» و با صفا و صمیمیت به یكدیگر خدمت نمایید (لَیْسَ عَلَیْكُمْ وَ لا عَلَیْهِمْ جُناحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَیْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلى‏ بَعْضٍ).

آرى «این چنین خداوند آیات را براى شما تبیین مى‏كند و خداوند دانا و حكیم است» (كَذلِكَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآیاتِ وَ اللَّهُ عَلِیمٌ حَكِیمٌ).

این سوره مسئله استیذان را مطرح کرده «لِیَسْتَأْذِنْكُمُ»«ثَلاثَ مَرَّاتٍ ، را قبل از صلاة صبح-ظهر- بعداز نماز عشاء»

کاربرد این آیاتی که به مسئله «حفظ عفت عمومی»اشاره میکند،این است که استیذان -استیناس به جلوگیری از انحراف جنسی فرزندان در اینده یا به تعبیری برای هدایت جنسی فرزندان کاربرد دارد.

یعنی خداوند به ما آموزش میدهد که برای رفع مفسده های اجتماعی ابتدا سراغ قانون مجازات نروید،بلکه تربیت باید از طریق آموزش فکری - فرهنگی- معنوی - اخلاقی و عاطفی در آیات صورت بگیرد.

و در نهایت سراغ قانون مجازات بروید.(توصیه خانم علیزاده برای خانواده ها جهت برخورد مناسب آنان با جوانان ونوجوانان)




در ادامه ایشان به سوره مریم (س) اشاره کردند:

در قرآن کریم از جمله زنانیکه مظهر عفت شناخته شده اند:حضرت مریم (س) است.

وقتی فرشته الهی در سوره مریم آیه 18 میفرماید:

قَالَتْ إِنِّی أَعُوذُ بِالرَّحْمَن مِنكَ إِن كُنتَ تَقِیًّا ﴿۱۸﴾

  (امر به معروف ونهی از منکر)

این آیه جنبه ارشادی دارد یعنی اگر مومن هستید طبق ایمانتان عمل کنید-درسی است برای دانش آموزان - دانشجویان -در برخورد با افراد.


      

قرآن در رابطه با حیای دختران حضرت شعیب (ع) و عفت متقابل حضرت موسی(ع) در سوره قصص فرمود:

"فَجَاءتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِی عَلَى اسْتِحْیَاء قَالَتْ إِنَّ أَبِی یَدْعُوكَ لِیَجْزِیَكَ أَجْرَ مَا سَقَیْتَ لَنَا فَلَمَّا جَاءهُ وَقَصَّ عَلَیْهِ الْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ"(25)

یکی از آن دو دختر که با کمال حیا راه می رفت آمد نزد حضرت موسی(ع) :حضرت موسی (ع) فرمود: شما خودت راه را به من نشان بده ، وخودت پشت سرم حرکت کن،و دختر حضرت شعیب(ع): او را ملقب به امین نمود« اخلاص » وسیله ازدواج آن دو شد.

    

      
«اثر تقوی»
در سوره مبارکه البقرة آیه ۲۸۲
یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا إِذا تَدایَنتُم بِدَینٍ إِلىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكتُبوهُ ۚ وَلیَكتُب بَینَكُم كاتِبٌ بِالعَدلِ ۚ

وَلا یَأبَ كاتِبٌ أَن یَكتُبَ كَما عَلَّمَهُ اللَّهُ ۚ فَلیَكتُب وَلیُملِلِ الَّذی عَلَیهِ الحَقُّ

وَلیَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلا یَبخَس مِنهُ شَیئًا ۚ فَإِن كانَ الَّذی عَلَیهِ الحَقُّ سَفیهًا أَو ضَعیفًا

أَو لا یَستَطیعُ أَن یُمِلَّ هُوَ فَلیُملِل وَلِیُّهُ بِالعَدلِ ۚ وَاستَشهِدوا شَهیدَینِ مِن رِجالِكُم ۖ

فَإِن لَم یَكونا رَجُلَینِ فَرَجُلٌ وَامرَأَتانِ مِمَّن تَرضَونَ مِنَ الشُّهَداءِ أَن تَضِلَّ إِحداهُما

فَتُذَكِّرَ إِحداهُمَا الأُخرىٰ ۚ وَلا یَأبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعوا ۚ وَلا تَسأَموا أَن تَكتُبوهُ صَغیرًا

أَو كَبیرًا إِلىٰ أَجَلِهِ ۚ ذٰلِكُم أَقسَطُ عِندَ اللَّهِ وَأَقوَمُ لِلشَّهادَةِ وَأَدنىٰ أَلّا تَرتابوا ۖ إِلّا أَن

تَكونَ تِجارَةً حاضِرَةً تُدیرونَها بَینَكُم فَلَیسَ عَلَیكُم جُناحٌ أَلّا تَكتُبوها ۗ وَأَشهِدوا إِذا

تَبایَعتُم ۚ وَلا یُضارَّ كاتِبٌ وَلا شَهیدٌ ۚ وَإِن تَفعَلوا فَإِنَّهُ فُسوقٌ بِكُم ۗ وَ

اتَّقُوا اللَّهَ ۖ وَیُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَیءٍ عَلیمٌ﴿۲۸۲﴾

ایشان درباره اثرات تقوی بر دل انسان ها اشاره کردند ، به داستان حضرت یوسف ،پدرش و برادرانش اشاره کردند و فرمودند که حضرت یوسف به دلیل تقوا ودل پاک توانست برادرانش را بشناسد و بر عکس برادران وی او را نشناختند.

اثرات تقوی بر قلب افراد عبارتند از: نور دانش- زیرکی- هوش -و.....



    
پوشش:

از دیدگاه قرآن کریم رویکرد انسان به سوی پوشش بر میگردد به گرایشهای زیبا گرایانه و فطرت الهی او.

اما « لباس» یک تحفه الهی است که از سوی خدا به بشر ، عرضه شده.

خداوند در سوره اعراف آیه 26، نقش زینت بخشی لباس را در بدن انسان مطرح میکند:

یَا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَیْكُمْ لِبَاسًا یُوَارِی سَوْءَاتِكُمْ وَرِیشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَیْرٌ ذَلِكَ مِنْ آیَاتِ اللّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّكَّرُونَ(26)

1- لباس ظاهر

2- لباس باطن

این دو مکمل هم هستند.این لباس تقوا به تمام اعضا و جوارح زیبایی میبخشد،آرایش میدهد تمام اعمال طبیعی وآثار آن منتهی میشود به ذات اقدس الهی. (نکته مهم در این مسئله درست انجام دادن اعمال است).

خانم علیزاده مطلب زیبا حجاب را درغالب شعر این چنین بیان کردند:

ای دل ز غبار جسم اگر پاک شوی     تو روح مجردی بر افلاک شوی

گر نور عشق حق به دل و جانت افتد    بالله کز آفتاب فلک خوبتر شوی

از پای تا سرت همه نور خدا شود      در راه ذوالجلال چو بی پا و سر شوی

(حافظ)

آواز خدا همیشه در گوش دل است       کو دل که دهد گوش به آواز خدا

چشم دل باز کن که جان بینی

آنچه نادیدنی است آن بینی

گر به اقلیم عشق روی آری

همه آفاق گلستان بینی

ایشان به نقش پدر و مادر این چنین اشاره فرمودند:

اگر پدران و مادران مسائل تربیتی نسبت به فرزندان خود را رعایت کنند،در اوایل سن بلوغ و تکلیف ، چشم باطن ، و گوش باطن باز میشه و این کار شدنی است.




«فواید پوشش»

در این قسمت یک سوال مطرح میشود که : چرا خداوند پوشش را بر زن واجب کرده؟
 
پاسخ به استناد سوره احزاب آیه 59:


یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یُدْنینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنی‏ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً (59)


استاد مطهری : علت اینکه پوشش در اسلام به زنان اختصاص یافته وتاکید شده ، میل به خود آرایی و خود نمایی در زنان زیاد است،در هیچ جای دنیا سابقه ندارد که مردان لباسهای  بدن نما و آرایش های تحریک کننده به کار ببرند،لذا اسلام برای رعایت پاره ای از مصالح اجتماعی به زنان توصیه میکند وقتی از منزل خارج میشوند موارد خاصی را رعایت کنند:مثلا با لباس کامل، موجب حفظ کرامت و شخصیت خود شوند.


و برعکس لباسهای زننده نپوشند - کفش زبانه دار نپوشند- به سخن خود اهنگ خاصی ندهند - و....


لذا خدا در قرآن درباره فواید پوشش در آیه حجاب (56 احزاب)میفرماید:


‏ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ

درباره هر یک از موارد زیر هم در قرآن آمده هست:

راه رفتن:
وَلَا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ

عدم آرایش:
وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ


عدم آهنگ به سخن:
فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ

ایشان در ادامه درباره حجاب در ایران در زمانهای قدیم چنین بیان کردند:

حجاب در شاهنامه :
در جاهای مختلف در شاهنامه سخن از زن نیکوی ایرانی و حجاب او سخن به میان آمده.

سخن تهمینه همسر رستم:
کسی از پرده برون ندیدی مرا و نه هرگز کسی آواز شنیدی مرا.

     




همچنین خانم علیزاده از حاظرین در جلسه تشکر و قدر دانی به عمل آوردند، با توجه به ماه مبارک رمضان و گرمای هوا ایشان را تا پایان جلسه همراهی کردند.






موضوع: فعالیت های کانون فرهنگی مسجد قائم آل محمد(ص)،
برچسب ها: حجاب و عفاف،
[ جمعه 26 تیر 1394 ] [ 02:15 ق.ظ ] [ کانون فرهنگی و هنری مسجد قائم آل محمد (عج) رابط خواهران ]